Waarom loopt samenwerking soms niet vanzelf?
Stel je een team voor met betrokken, deskundige mensen die allemaal hun best doen. Toch loopt het niet altijd soepel. Iedereen kent het overleg waarin instemmend wordt geknikt, maar waar na afloop ieder toch weer zijn eigen koers vaart. Vertrouwen en samenwerking zijn geen vanzelfsprekende ingrediënten; ze ontstaan door hoe mensen omgaan met verschil, spanning en onzekerheid. Juist die onzichtbare dynamiek onder de oppervlakte – de onderstroom – bepaalt of teams werkelijk samen optrekken of vooral naast elkaar werken.
Teams die “goed draaien” lopen vast
Opvallend is dat het vaak niet de slechtst functionerende teams zijn die vastlopen, maar juist teams die ogenschijnlijk goed draaien. Hoge inzet, ervaren professionals, duidelijke doelen – en toch wringt er iets. Wat onbesproken blijft, verdwijnt niet; het verplaatst zich naar de onderstroom en gaat daar zijn eigen leven leiden.
In veel teams nemen mensen hun eigen verantwoordelijkheden serieus, maar gezamenlijk eigenaarschap is nog in ontwikkeling. Teamleden werken hard binnen hun eigen domein, maar voelen zich nog niet vanzelfsprekend samen verantwoordelijk voor het geheel. Dit kan leiden tot eilandvorming, beperkte gezamenlijke koers en het nog niet volledig nemen van regie. Achter professioneel gedrag schuilt vaak de vraag: hoe stevig mag ik staan, en wanneer neem ik het voortouw?
Verbinding versus constructief debat
In veel teams is er een sterke behoefte aan verbinding en veiligheid. Dat is een grote kracht, maar het kan er ook toe leiden dat verschillen en spanningen worden verzacht of vermeden. Harmonie krijgt soms de overhand, terwijl juist het constructieve debat – daar waar het schuurt – belangrijke aanknopingspunten biedt voor groei en ontwikkeling.
Vertrouwen als fundament
Wie met teamontwikkeling aan de slag wil, begint zelden bij structuren of processen, maar bij vertrouwen. Zonder psychologische veiligheid durven mensen zich niet kwetsbaar op te stellen, geen feedback te geven en geen lastige vragen te stellen. Pas wanneer dat fundament aanwezig is, ontstaat ruimte voor openheid én productief conflict.
Verschil benutten voor groei
Teams die leren verschil te benutten in plaats van te vermijden, ontdekken vaak dat vertrouwen en constructief debat elkaar versterken. Werkvormen zoals Six Thinking Hats of inzichten uit Deep Democracy laten zien: waar verschil is, ligt waardevolle informatie. De vraag is dus niet alleen: Hebben we een goede strategie? maar ook: Durven we elkaar werkelijk aan te spreken op hoe we samenwerken?
Aan de slag met jouw team
Wil je dat jouw team écht samenwerkt, verschil benut en vertrouwen opbouwt? Neem contact op voor meer informatie of een vrijblijvend gesprek over teambegeleiding en ontwikkeling.

